Cách đây hơn 10 năm, chương trình STOP (Safety Training Observation Program) của DuPont được phê duyệt để triển khai tại các nhà máy Unilever tại Việt Nam. Mùa hè 2005, tôi cùng với 2 trưởng bộ phận khác là anh Võ Thành Minh (TPM) và Hà Thế Tín (Production) rong ruổi sang Kuala Lumpur để tham dự khóa học Train-the-Trainer vô cùng tốn kém do DuPont toàn cầu tổ chức. Đầu năm 2006, chương trình STOP đồng loạt được triển khai tại các nhà máy của Unilever sau khi đã thực hiện đào tạo OMGRA cho gần 200 Managers và LSUPA cho gần 400 Line Supervisors thuộc khối sản xuất. 

Những tháng ngày đầu tiên, mọi chuyện khá ổn và hầu hết mọi người cũng hào hứng tham gia chương trình. Ngày đó, các nhà máy xác lập mục tiêu mỗi người thực hiện 3 STOP mỗi tuần. Tuy nhiên sau hơn 1 năm thực hiện, tôi là người đầu tiên phát hiện ra 2 vấn đề lớn:

-  Vấn đề thứ nhất, đó chính là việc người lao động phản ứng tiêu cực với các giám sát sản xuất, thậm chí đã có trường hợp ẩu đả giữa công nhân và giám sát do bởi các xích mích trong quá trình thực hiện STOP; 

-  Vấn đề thứ 2 liên quan đến tiêu chí quan sát hành vi tuân thủ các quy trình vận hành, quy định đối với công việc mà DuPont đề cập trong thẻ STOP. Cụ thể các trưởng bộ phận, giám sát không biết hành vi nào đúng, sai của người lao động đối với quy trình vận hành, quy định khi quan sát họ làm việc.

Vì không thể tìm ra giải pháp hợp lý, công cụ STOP tại Unilever dần trở nên tầm thường và mất đi tác dụng khi nó chỉ được sử dụng để phát hiện các hành vi đơn giản, hiển nhiên của công nhân liên quan đến trang thiết bị bảo vệ cá nhân, 5S hoặc vệ sinh khu vực làm việc. Thậm chí có thời kỳ STOP được dùng để viết về các vấn đề như bồn cầu bị nghẹt, bãi gửi xe quá tải....Cấp giám sát thậm chí không hề nói chuyện với công nhân và mục tiêu 3 STOP mỗi tuần hoặc biến thành sự thách thức hoặc việc hoàn thành mang nặng tính đối phó. Mọi thứ trở nên hình thức và vô cùng chán nản.

Tháng 7/2010 khi tôi rời Unilever để thành lập The Liner Việt Nam (TLV) tôi vẫn không thể tìm ra phương án tối ưu để giải quyết tuy nhiên đó là điều luôn ám ảnh tôi, đồng thời tôi biết đó cũng chính là cơ hội vàng đối với TLV trong việc đi tìm thị trường ngách cho sự phát triển. Cuối cùng, thật may mắn là tôi đã tìm ra giải pháp cho cả hai vấn đề nói trên.

Vấn đề đầu tiên được giải quyết ổn thỏa với công cụ ngôn ngữ lập trình tư duy (NLP: Neuro Linguistic Programming). Giờ đây, người sử dụng STOP được hướng dẫn bởi một quy trình chặt chẽ bao gồm 3 bước: 1. Quan sát - 2. Đánh giá - 3. Thay đổi, đồng thời người sử dụng STOP còn được trang bị các kỹ thuật NLP đầy quyền năng thông qua kịch bản tâm lý thay đổi hành vi (Psychological Script) giúp gia tăng sự thiện cảm với người lao động, tạo sự tin cậy giúp họ chủ động điều chỉnh hành vi. STOP giờ đây không đơn thuần chỉ là những kỹ thuật khô khan mà còn có thể coi như một công cụ tâm lý thay đổi hành vi cả trong và ngoài công việc đầy hiệu quả. Hãy tham dự và trải nghiệm STOP cùng chúng tôi - Truy cập: http://www.stop.edu.vn/ để biết thêm chi tiết.

Giải pháp cho vấn đề thứ hai thì còn tuyệt vời hơn nữa. Các báo cáo điều tra tai nạn, sự cố đều cho rằng một trong những nguyên nhân chính gây tai nạn, sự cố là do bởi người lao động không tuân thủ quy trình vận hành, các tiêu chuẩn thao tác...vv. Mới nghe thì lý do này có vẻ hợp lý nhưng nếu chịu khó và kiên nhẫn tìm hiểu kỹ tại các bộ phận sản xuất tại rất nhiều nhà máy sản xuất, bạn sẽ rất dễ dàng nhận thấy sự bất cập khi kết luận như vậy, thậm chí có phần oan uổng cho người lao động. Cái mà chúng ta đang gọi là quy trình vận hành không đề cập hoặc đề cập một cách vô cùng chung chung đối với an toàn, đại loại bạn sẽ tìm thấy những câu như là: Tuân thủ các quy định về trang thiết bị bảo vệ cá nhân, tuân thủ các yêu cầu an toàn...vv. Nói như vậy thì ai cũng nói được và đối với công nhân thì đây là sự đánh đố họ. Hơn nữa, các quy trình vận hành dán tại khu vực làm việc rất nhiều chữ, phức tạp gây khó khăn không chỉ cho công nhân mà còn cho cả các cấp quản lý.

Chuyện gì xảy ra: Khi quan sát công nhân làm việc, cấp giám sát cũng chẳng biết thế nào là đúng và thế nào là sai để nói chuyện hoặc góp ý. Công nhân thì thấy giám sát chẳng nói gì nên họ nghĩ rằng cách họ làm theo kinh nghiệm hoặc được ai đó chỉ bảo là đúng, là ổn và cứ tiếp tục ....và tai nạn cứ thế xảy ra .....rồi lại điều tra ....lại kết luận do nhận thức công nhân và do không tuân thủ quy trình vận hành....cứ thế....cứ thế như một cái vòng luẩn quẩn.

DuPont nói rằng 96% nguyên nhân tai nạn là do HÀNH VI. Điều đó có nghĩa là để không có tai nạn thì chúng ta cần phải có danh sách những hành vi an toàn cụ thể mà chúng ta muốn có ở người lao động. Các quy trình vận hành hiện đang có ở hầu hết nhà máy hoàn toàn không đáp ứng được yêu cầu này.

Vậy cụ thể hành vi đề cập đến trong thẻ STOP chính là gì?

Đó chính là 6 loại hành vi:

1.     Thái độ, phản ứng của người lao động trong suốt thời gian thực hiện tác vụ

2.     Tư thế làm việc đối với từng bước thực hiện tác vụ

3.     Trang thiết bị bảo vệ cá nhân cụ thể và phù hợp với mối nguy tại nơi thực hiện tác vụ, mối nguy từ thiết bị hoặc dụng cụ mà người lao động sử dụng để thực hiện tác vụ

4.     Hành vi sử dụng công cụ, dụng cụ để thực hiện tác vụ

5.     Sự sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp tại nơi thực hiện tác vụ

6.     Hành vi tuân thủ các yêu cầu, tiêu chuẩn an toàn đối với công nghệ sản xuất, thiết bị sản xuất, tiêu chuẩn an toàn khu vực làm việc

Cả 6 hành vi này được tổng hợp lại và gọi là: Quy trình thao tác an toàn sản xuất (SWP: Safe Work Procedure) chứ không phải là SOP (Standard Operating Procedure) bạn thường thấy ở các nhà máy.

Lợi ích tuyệt vời khi sở hữu các quy trình thao tác an toàn sản xuất là gì?
 

-  Giảm thiểu tai nạn gần như ngay lập tức vì yếu tố hành vi không an toàn là nguyên nhân trực tiếp tai nạn, sự cố được giải quyết.

-  Các giám sát trở nên vô cùng hiệu quả vì giờ đây mọi người đều biết đúng và sai trong việc tuân thủ quy trình, quy định.

-  Việc giám sát, thay đổi hành vi trở nên vô cùng dễ dàng và hiệu quả nhờ các tiêu chuẩn và mô tả rõ ràng về 6 hành vi của công nhân khi làm việc.

-  Loại bỏ thói quen làm việc theo kinh nghiệm; đồng thời xây dựng thói quen làm việc mới dựa trên 6 hành vi an toàn được phân tích và đánh giá cụ thể.

-  Hoạt động OJT (On Job Training) có cơ sở và hiệu quả - Cấp giám sát sử dụng SWP để thực hiện OJT cho công nhân mới.

Ngày 28 & 29/10, với sự hỗ trợ từ Ban Quản Lý KCN VSIP (Bình Dương), Công ty TLV đã thực hiện thành công khóa học 2 ngày: Làm thế nào để viết quy trình thao tác an toàn sản xuất cho 23 cấp giám sát, quản lý đến từ 11 công ty đang hoạt động tại KCN VSIP. Đây là khóa học đầu tiên do TLV tổ chức và có lẽ là khóa học duy nhất tại Việt Nam về chủ đề này. 

Về nội dung, khóa học thiết kế dưới hình thức "cầm tay chỉ việc" cung cấp cho các học viên các kỹ năng và phương tiện để thực hiện hoạt động nhận diện mối nguy & đánh giá rủi ro an toàn & sức khỏe đối với khu vực làm việc, thiết bị, công cụ, dụng cụ và công việc. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở chỗ kết quả phân tích và đánh giá được tổng hợp lại và hướng đến hành vi của người lao động khi thực hiện công việc. Sự tổng hợp đó được thể hiện bởi Quy Trình Thao Tác An Toàn Sản Xuất (SWP: Safe Work Procedure).

Hãy xem những hình ảnh của khóa học và nhận xét của các học viên:

Nhờ công cụ STOP được chỉnh sửa và cải tiến dựa trên phiên bản gốc của DuPont, SWP liên tục được hoàn thiện nhờ kênh thông tin hai chiều được thiết lập giữa nhóm biên soạn quy trình (Issuer) và người lao động cũng chính là người sử dụng quy trình (End-User).

Chúng tôi tin tưởng SWP và STOP chính là 2 công cụ mà mọi nhà máy, doanh nghiệp sản xuất đều cần nếu muốn tạo sự khác biệt trong quản lý an toàn và sức khỏe tại nơi làm việc. Đừng chần chừ, hãy sở hữu ngay 2 công cụ kỳ diệu này bằng cách liên hệ với chúng tôi qua đường dây nóng: 0916 616 379 (Ms. Hằng) hoặc website: www.theliner.com.vn

------

Bác Sỹ Quản Hồng Đức - Giám đốc Chuyên môn công ty TNHH MTV The Liner Việt Nam

Một số hình ảnh của khoá học "HƯỚNG DẪN VIẾT QUY TRÌNH THAO TÁC AN TOÀN SẢN XUẤT" tổ chức tại VSIP I - Bình Dương ngày 28&29/10/2015

Tin tức khác